جمعه 8 اسفند 1404
 

 

 

 

 

 


نشست خبری طرح  سنجش وضعیت و ارزیابی برنامه‌های مبارزه با بیماری‌های واگیر مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر کشور

 

 

 

 

 

لطفاً خودتان و پروژه تحقیقاتی اخیرتان را معرفی بفرمایید.

من دکتر حمید شریفی هستم، استاد اپیدمیولوژی دانشگاه علوم پزشکی کرمان و از مدیران تیم ارزیابی وضعیت و عملکرد نظام مبارزه با بیماری‌های واگیر کشور در این پروژه ملی. هدف این مطالعه بررسی نقاط قوت و ضعف اجرایی برنامه‌های مراقبت و کنترل بیماری‌های واگیر در سطح کشور و پیشنهاد راهکارهای ارتقایی بود.


ایده انجام این پژوهش از کجا شکل گرفت و هدف اصلی آن چیست؟

طی سال‌های اخیر، کشور با چالش‌های متعدد مانند گسترش بیماری‌های نوپدید و بازپدید، بحران‌های منطقه‌ای و فشار بر سیستم سلامت مواجه بود. بر این اساس نیاز بود تصویری جامع و تحلیلی از وضعیت جاری مقابله با بیماری‌های واگیر به‌دست آید تا تصمیمات مبتنی بر شواهد اتخاذ شود و اثربخشی برنامه‌های مداخله‌ای ارتقاء پیدا کند.


مهم‌ترین سؤالات یا شاخص‌هایی که در این مطالعه به آن‌ها پرداخته شد چیست؟

شاخص‌های اجرایی و مدیریتی شامل پوشش خدمات، کفایت منابع انسانی و مالی، نظام ثبت و تحلیل داده‌ها، میزان هماهنگی درون و برون‌بخشی، چالش‌های ساختاری، و دستاوردهای موجود در مدیریت بیماری‌های واگیر ارزیابی شد.


به طور خلاصه روش انجام پژوهش را بیان بفرمایید.

این پژوهش با تلفیق روش‌های کمی و کیفی، شامل تحلیل سامانه‌های اطلاعاتی، مرور مستندات، مصاحبه با مدیران و کارشناسان، و بازدیدهای میدانی از استان‌ها و مراکز منتخب به اجرا درآمد. سپس داده‌ها طبقه‌بندی و با رویکرد تحلیلی به نقاط ضعف و قوت و همچنین فرصت‌ها و تهدیدها پرداخته شد.


نتایج و یافته‌های کلیدی شما چه بود؟

بررسی‌ها نشان داد که کشور در زمینه شناسایی و مراقبت بیماری‌های واگیر پیشرفت‌هایی داشته، اما چالش‌هایی در تأمین منابع پایدار، ارتقاء مهارت نیروی انسانی، هماهنگی بین‌بخشی، و نوسازی زیرساخت‌ها وجود دارد. ضعف در نظام تحلیل داده‌‌ها و انتقال یافته‌ها به سیاست‌های عملیاتی نیز دیده شد. حمایت مستمر سیاست‌گذاران و توجه به آموزش، همکاری بین‌المللی و نوسازی سیستم‌ها از مهم‌ترین توصیه‌های این طرح است.


این طرح پژوهشی چه گره‌ای از مشکلات مردم باز خواهد کرد؟

این مطالعه با شناسایی موانع و ارائه راهکارهای علمی، سبب ارتقاء پاسخ نظام سلامت به تهدید بیماری‌های واگیر و افزایش اثربخشی مداخلات کنترل و پیشگیری می‌شود. نهایتاً این موضوع منجر به حفظ سلامت عمومی، کاهش موارد بیماری و امید به زندگی بالاتر برای مردم خواهد شد.


چرا بر اجرای کامل پیشنهادهای این پژوهش تأکید دارید؟

اجرای توصیه‌های حاصل از این پژوهش، به ویژه در زمینه تقویت آموزش نیروی انسانی، شفافیت ساختار مدیریتی و توسعه فناوری‌های اطلاعاتی می‌تواند چالش‌های فعلی را رفع و ظرفیت واکنش سریع‌تر و کارآمدتر نظام سلامت را فراهم کند.


این پژوهش چه تغییری در دیدگاه حرفه‌ای شما ایجاد کرد؟

کار روی این پروژه اهمیت هم‌افزایی اطلاعاتی و هماهنگی نظام سلامت را بیش از پیش برای من روشن کرد. دیدم که برای مقابله با تهدید بیماری‌ها، باید همه عوامل (از سیاست‌گذار تا مراقب سلامت) نقش کلیدی خود را ایفا کنند و رویکرد چندبخشی جایگزین نگاه سنتی شود.


چه توصیه‌ای به پژوهشگران جوان در این حوزه دارید؟

پژوهشگران جوان باید ضمن اشراف به روش‌های علمی و تحلیل داده‌ها، درک عمیقی از ساختار نظام سلامت و دغدغه‌های عملیاتی کشور داشته باشند و با روحیه تیمی و خلاقیت، تحقیق را به ابزار تحول در سلامت اجتماعی بدل کنند.