جمعه 8 اسفند 1404
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نشست خبری طرح اثر تزریق مرکزی هورمون گیاهی آبسیزیک اسید بر اختلالات حرکتی و شناختی القاء شده توسط 6-هیدروکسی دوپامین در موش های نر مدل پارکینسونی

 

 

 

 

 

با تشکر از جنابعالی با معرفی خود سوابق علمی، پژوهشی اجرایی و عملی و فعالیت های مرتبط با این پژوهش را بیان فرمایید:

اینجانب محمد شعبانی ، دکترای فیزیولوژی و عضو هیات علمی پژوهشی مرکز تحقیقات علوم اعصاب کرمان هستم. زمینه تخصصی بنده پژوهش در زمینه اختلالات حرکتی و ثبت الکتریکی داخل سلولی است. در این سال‌ها روی مباحثی مانند پارکینسون، آلزایمر، آتاکسی، ترمور، اعتیاد و استرس تمرکز کرده‌ام. این پژوهش نیز در راستای همین تخصص‌ها انجام شده است

دلیل اصلی شما برای انتخاب این طرح تحقیقاتی و پژوهشی چه بوده و چه کسانی در این تحقیق یاری دهنده شما بوده اند؟

دلیل اصلی انتخاب این موضوع شیوع بالای بیماری پارکینسون بوده است. پارکینسون دومین بیماری شایع مرتبط با افزایش سن است که در بیش از۲٪ از افراد ۶۰ سال به بالا دیده می‌شود. این بیماری نورودژنراتیو با علائم حرکتی مختلفی مانند لرزش، سفتی عضلانی، کندی حرکت، اختلال در راه رفتن و بی‌ثباتی وضعیتی همراه است. علاوه بر این، بیماران پارکینسونی اغلب دچار علائم غیرحرکتی از جمله اختلالات خواب، مشکلات شناختی و سایر مشکلات مرتبط نیز می‌شوند.افسردگی با تخمینی نزدیک به68.1 درصد در بین اختلالات غیر حرکتی در صدر است که بطور مستقیم و غیر مستقیم موجب افزایش هزینه های درمان میگردد. بنابراین، در روند توسعه درمان‌های دارویی، باید علاوه بر کنترل علائم حرکتی، بر بهبود علائم غیرحرکتی نیز تمرکز شود. در حال حاضر درمان کارآمدی وجود ندارد و عوارض جانبی ایجاد شده به دنبال درمان با داروهای موجود محققین را به تلاش برای درمان های جایگزین و همچنین شناخت علل اصلی ابتلاء و راه هایی جهت پیشگیری وادار کرده است. درمان‌ها و دارو‌های مختلفی برای رفع علل زمینه‌ای پیشنهاد شده‌اند، از جمله استفاده از آبسزیک اسید که تا دو دهه گذشته یک هورمون گیاهی در نظر گرفته میشد اما بعدها نشان داده شد که در بافت‌ها و سلول‌های حیوانی در پاسخ به موقعیت‌های طبیعی یا غیرطبیعی سنتز و ترشح می‌شود. مطالعات اخیر گزارش داده اند که این ماده دارای اثرات ضد التهابی، ضد اکسیداتیو و ضد آپوپتوز است و اختلال یادگیری و حافظه و رفتارهای شبه اضطرابی و افسردگی را در موش ها بهبود می بخشد.

از آنجایی که آبسزیک اسید در مغز وجود دارد و اثرات محافظت کننده عصبی آن ثابت شده است ،هدف تیم پژوهش از انجام این مطالعه بررسی اثرات مفید احتمالی تجویز مرکزی آبسزیک اسید بر اختلالات حرکتی و شناختی در مدل پارکینسون القاء شده توسط 6-هیدروکسی دوپامین در موش های نر بود. این مطالعه که با همکاری دو متخصص علوم اعصاب (منوره صوتی وهدی رنجبر) و خانم دکتر ریحانه نادری( دکترای فیزیولوژی) انجام گردید به افزایش سطح دانش موجود در رابطه با مکانیسم های عملکرد آبسزیک اسید در سیستم عصبی کمک خواهد کرد.در صورت اثبات اثرات مفید آبسزیک اسید در کنترل علائم پارکینسونیسم شاید بتواند پیش زمینه ای جهت کاربرد آن در مطالعات بیشتر و کاربرد بالینی در بیماران قرار گیرد.

پژوهش تان را معرفی کرده و با معرفی ویژگی و نوآوری ها در خصوص موضوعات و محورهای آن توضیح دهید:

این پژوهش با عنوان « اثر تزریق مرکزی هورمون گیاهی آبسزیک اسید بر اختلالات حرکتی و شناختی القاء شده توسط 6-هیدروکسی دوپامین در موش های نر مدل پارکینسونی » انجام شده است که یک مطالعه بنیادی است و هدف آن تلاش برای شناسایی درمان های جایگزین، همچنین شناخت علل اصلی ابتلاء و راه هایی جهت پیشگیری از بیماری پارکینسون است.

این پژوهش در سه فاز طراحی و اجرا شده است:

در فاز اول جهت القای پارکینسون حیوانات تحت جراحی استریوتاکس و (۴۰ میکروگرم )6-OHDA داخل بطنی دريافت کردند. این مدل جهت آسیب دوطرفه برای ایجاد تخریب نسبی نورون‌های دوپامینرژیک در گانگلیون‌های پایه (BG) و ناحیه تگمنتال شکمی (VTA) انتخاب شد تا علائم حرکتی و غیرحرکتی مشابه بیماری پارکینسون ایدیوپاتیک در انسان را بازنمایی  کند.

در فاز دوم یک هفته پس از تزریق داخل بطنی کاهش فعالیت حرکتی به‌عنوان یکی از علائم پارکینسونیسم ارزیابی شد.

در فاز سوم پس از تایید القای پارکینسون، حیوانات 4 روز متوالی آبسزیک اسید به صورت داخل بطنی دريافت کردند و و در روزدهم و یازدهم، تست های رفتاری و شناختی انجام شد.

آیا این پژوهش به مرحله اجرا و با بهره برداری درآمده است؟

بله، فازهای پژوهش انجام شده و نتایج نهایی نیز تحلیل شده‌اند.

این طرح پژوهشی چه گره ای از مشکلات مردم باز خواهد کرد؟

در صورت اثبات اثرات مفید آبسزیک اسید ای در کنترل علائم پارکینسونیسم شاید بتواند پیش زمینه ای جهت کاربرد آن در مطالعات بیشتر و کاربرد بالینی در بیماران مورد بررسی قرار گیرد.

گره‌ای که این پژوهش باز می‌کند، در چند سطح قابل توضیح است:

از آنجایی که آبسزیک اسید در مغز وجود دارد و توسط رژیم غذایی نیز قابل دریافت است و اثرات محافظت کننده عصبی آن ثابت شده است ، این پژوهش کمک می‌کند تا اثرات مفید احتمالی آبسزیک اسید بر اختلالات حرکتی و شناختی در مدل پارکینسون بررسی شود. البته به جهت این که فاز اولیه مطالعه که بررسی نتایج آزمایشگاهی و مطالعه حیوانی در این تحقیق مورد بررسی قرارگرفته است و در فازهای بعدی با توجه به نتایج مثبت حاصل شده در فازحیوانی و اثر بخشی آبسزیک اسید بر اختلالات حرکتی و شناختی، بنابراین نیاز است که در فاز کلینیکال ترایال هم بررسی شود تا انشا.. زمینه بحث درمانی آن در صورت اثربخشی در مطالعات آینده مطرح شود.

انتظار شما از مسئولین و متولیان امور پژوهشی در زمینه حمایت و با توسعه فعالیت های مشابه چیست و چه راهکارهایی را پیشنهاد می کنید؟

با توجه به تجربیات حاصل از اجرای این پژوهش، چند انتظار مشخص از مسئولین و متولیان مربوطه  دارم که در دو سطح حمایت مالی و اجرایی قابل طرح است:

1- تسهیل در فرآیند تصویب، اجرا و بهره‌برداری از این گونه پزوهش ها، مانند ایجاد مسیرهای ویژه برای سهولت تصویب در کمیته‌های اخلاق، کمیته‌های بودجه و شوراهای تصویب دانشگاهی.

2- این نوع پژوهش‌ها معمولاً هزینه‌بر هستند و نیاز به پشتیبانی مالی ویژه دارند.

 

3- فراهم کردن زیرساخت لازم برای انجام مطالعات پیشرفته و اجرای فازهای بعدی تا زمینه لازم برای تائید اثربخشی آبسزیک اسید- به عنوان یک داروی با پایه گیاهی و با پتانسیل تولید مغزی و حضور رسپتورهای آن در مناطق مختلف مغز- فراهم شود.