نشست خبری طرح تدوین برنامه عملیاتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تاکید بر برنامه پنج ساله هفتم توسعه

با تشکر از جنابعالی با معرفی خود سوابق علمی، پژوهشی اجرایی و عملی و فعالیت های مرتبط با این پژوهش را بیان فرمایید:

در سال 1394 دفتر برنامه ریزی و نظارت راهبردی برای اولین بار در زمان دولت یازدهم در ذیل معاونت برنامه ریزی راهبردی، هماهنگی و امور حقوقی در ساختار رسمی وزارت بهداشت تشکیل گردید که تصدی آن به بنده واگذار گردید که در این دوره با فرآیند و مسائل و چالش های پیش روی نظام برنامه ریزی در سطح وزارت کاملا آشنا و مواجهه شدم.

دلیل اصلی شما برای انتخاب این طرح تحقیقاتی و پژوهشی چه بوده و چه کسانی در این تحقیق یاری دهنده شما بوده اند؟

در دولت چهاردهم، تدوین برنامه عملیاتی در راستای برنامه هفتم توسعه کشور به عنوان یکی از اولویت های اصلی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی محسوب می شد و با توجه به سوابق اجرایی و علمی بنده و اعضای هیئت علمی و سایر پژوهشگران پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت دانشگاه علوم پزشکی کرمان در تدوین و پایش برنامه عملیاتی به صورت علمی و اجرایی در سطوح دانشگاهی، استانی و ملی، بدین ترتیب این موضوع از سوی معاون توسعه و مدیریت منابع وزارت به صورت یک ماموریت و تکلیف به این پژوهشکده واگذار گردید.

پژوهش تان را معرفی کرده و با معرفی ویژگی و نوآوری ها در خصوص موضوعات و محورهای آن توضیح دهید:

با توجه به اینکه برنامه هفتم توسعه کشور به عنوان یکی از اسناد بالادستی و راهبردی در حوزه های مختلف از جمله در بخش سلامت محسوب می شود که جهت گیری ها، سیاستها و راهبردهای کلی را برای تدوین برنامه های عملیاتی در سازمان ها و نهادهای مختلف از جمله وزارت بهداشت در جهت تحقق اهداف سند چشم انداز بیست ساله کشور فراهم می کند، توجه به اجرایی و عملیاتی شدن آن، بسیار حائز اهمیت است و براین اساس ضرورت تدوین برنامه عملیاتی در همه سازمانها و نهادهای اجرایی کشور از جمله وزارت بهداشت بیش از پیش احساس می شود. ضرورت این موضوع، در سیاست‌های کلی برنامه هفتم ابلاغی رهبر معظم انقلاب نیز در شهریورماه ۱۴۰۱، مورد تاکید قرار گرفت و وزارت بهداشت موظف گردید تا برای ارتقای نظام سلامت بر طبق سیاست‌های کلی سلامت، برنامه های عملیاتی را در حوزه های مختلف بهداشت، درمان، آموزش و پژوهش جهت تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه تدوین کند. با توجه به موارد مذکور، هدف مطالعه حاضر تدوین برنامه عملیاتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تاکید بر برنامه پنج ساله هفتم توسعه، بود.

این مطالعه در دو مرحله به صورت مرور اسناد و به صورت کیفی و با استفاده از نظر خبرگان حوزه سلامت در حوزه برنامه ریزی و برگزاری سه راند جلسه گروه کاری متمرکز انجام شد. در مرحله اول متن 16 سند بالادستی ملی مرتبط در حوزه برنامه ریزی ملی و همچنین با بخش سلامت مورد بررسی قرار گرفتند. در مرحله دوم، تعداد 10 نفر از خبرگان علمی و اجرایی در حوزه برنامه‌ریزی در سطح دانشگاهی، استانی و ملی، برای شرکت در جلسات گروه کاری انتخاب شدند. نتایج این مطالعه به صورت تحلیل اسناد بالادستی به صورت جداگانه در امور آموزش عالی (حوزه آموزش، پژوهش و امور فرهنگی) و امور سلامت (حوزه بهداشت، درمان و غذا و دارو) ارائه شد و حوزه‌های مورد اقدام، تعداد تکالیف قانونی مرتبط با حوزه‌های اقدام و کد اسناد آنها مشخص گردید.

آیا این پژوهش به مرحله اجرا و با بهره برداری درآمده است؟

نتایج به دست آمده از هر مرحله از این مطالعه به صورت گزارش های مدون و از طریق مکاتبات رسمی به معاونت توسعه و مدیریت منابع وزارت و نیز دفتر برنامه ریزی ذیل معاونت ارسال گردید. دفتر برنامه ریزی و نظارت راهبردی وزارت براساس نتایج این مطالعه و مطالعات و جلساتی که خود انجام دادند، اهداف کلان وزارت بهداشت را احصا و تدوین نمودند و به منظور تحقق اهداف کلان و عملیاتی نمودن آنها، شیوه نامه تدوین برنامه عملیاتی تدوین و به دانشگاه ها و واحدهای ستادی وزارت ابلاغ گردید.

این طرح پژوهشی چه گره ای از مشکلات مردم باز خواهد کرد؟

مطالعه حاضر با تدوین برنامه عملیاتی به مدیران در پیاده‌سازی و اجرای بندهای مختلف برنامه 5 ساله هفتم توسعه در معاونت‌های مختلف وزارت بهداشت و دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی کمک خواهد کرد. در نتیجه هرچه برنامه های عملیاتی تدوین شده در جهت تحقق اهداف و بندهای قانونی برنامه هفتم توسعه در حوزه های مختلف نظام سلامت به صورت بهتری اجرایی و پیاده سازی شوند منجر به پیامدهایی همچون ارتقای سلامت جامعه و افزایش رضایت مردم از میزان و کیفیت خدمات و افزایش دسترسی آنها به انواع خدمات بهداشتی، درمانی، آموزشی و دارویی خواهد شد.

انتظار شما از مسئولین و متولیان امور پژوهشی در زمینه حمایت و با توسعه فعالیت های مشابه چیست و چه راهکارهایی را پیشنهاد می کنید؟

پیشنهاد می گردد چنین پروژه هایی که نتایج آن به صورت مستقیم با مدیران و سیاستگذاران نظام سلامت مرتبط می باشد و در نهایت جهت اجرایی شدن بایستی به آنها سپرده شود، لذا کلیه صاحبان فرآیند به خصوص در بعد اجرا اعم از مدیران و کارشناسان از همان ابتدا در کنار تیم پژوهش قرار گرفته و مرحله به مرحله در جریان نتایج به دست آمده قرار گرفته و طی جلساتی نتایج با آنها به اشتراک گذاشته شود و نظرات اصلاحی آنها احصا و سپس مراحل بعدی با لحاظ این موارد پیش برده شوند. بدین ترتیب نتایج نهایی کار حاصل همکاری، مشارکت و نظرات محیط اجرایی خواهد بود که باعث می شود تا اجرای نتایج یک پروژه تحقیقاتی در محیط واقعی و اجرایی با سهولت و سرعت بیشتری انجام شود و با موانع کمتری در اجرا مواجه شود.