جمعه 8 اسفند 1404
 
 

 

 

 

 

نشست خبری طرح ارزیابی کیفیت مطالعات مشاهده‌ای طب سنتی ایرانی


 

 

 

با تشکر از جنابعالی با معرفی خود سوابق علمی، پژوهشی اجرایی و عملی و فعالیت های مرتبط با این پژوهش را بیان فرمایید:

دلیل اصلی شما برای انتخاب این طرح تحقیقاتی و پژوهشی چه بوده و چه کسانی در این تحقیق یاری دهنده شما بوده اند؟

 

انگیزه اصلی برای انتخاب این پروژه تحقیقاتی پرداختن به نیاز روزافزون به ارزیابی دقیق کیفیت علمی و قابلیت اطمینان به مطالعات در حوزه طب ایرانی بود. از آنجایی که طب ایرانی در ایران و سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته می‌شود، اطمینان از اینکه مطالعات مشاهده‌ای از استانداردهای روش‌شناختی استاندارد پیروی می‌کنند، برای اعتبارسنجی شیوه‌های آن و ادغام آنها در مراقبت‌های بهداشتی رایج بسیار مهم است. هدف این تحقیق شناسایی نقاط قوت و ضعف در مطالعات موجود، ترویج طرح‌های تحقیقاتی بهتر و در نهایت کمک به عملکرد مبتنی بر شواهد در طب ایرانی بود.

 

این پروژه تحقیقاتی یک تلاش مشترک بود که توسط یک تیم چند رشته‌ای پشتیبانی می‌شد. افرادی که درحوزه  اپیدمیولوژی و روش تحقیق تخصص داشتند و همچنین متخصصان طب  ایرانی، دانش عمیق خود در این زمینه را برای کمک به زمینه‌سازی معیارهای ارزیابی به کار گرفتند. دسترسی به پایگاه‌های داده از طریق حمایت دانشگاه علوم پزشکی کرمان برای انجام بررسی‌های جامع ادبیات و تجزیه و تحلیل داده‌ها میسر گردید.

 

پژوهش تان را معرفی کرده و با معرفی ویژگی و نوآوری ها در خصوص موضوعات و محورهای آن توضیح دهید:

 

این پژوهش برای اولین بار به طور سیستماتیک کیفیت مطالعات مشاهده‌ای در حوزه طب ایرانی را ارزیابی می‌کند. با توجه به اینکه مطالعات مشاهده‌ای منابع مهمی از شواهد علمی هستند، اما اغلب تحت تأثیر سوگیری و عوامل مخدوش‌کننده قرار می‌گیرند، این مطالعه با ارزیابی میزان پایبندی این مطالعات به استانداردهای گزارش‌دهی و کیفیت تعیین‌شده، شکاف قابل توجهی را برطرف می‌کند.

 

 

این مطالعه از جستجوی سیستماتیک پایگاه‌های داده ملی و بین‌المللی، که متون را تا پایان سال 2022 پوشش می‌دهد، برای شناسایی مطالعات مشاهده‌ای مرتبط در طب ایرانی استفاده می‌کند. این مطالعه از ابزارهای ارزیابی استاندارد چک لیست STROBE برای مطالعات مقطعی و مورد شاهدی، و دستورالعمل‌های CARE برای گزارش‌های موردی و سری‌های موردی برای ارزیابی عینی کیفیت مقاله استفاده کرد.

 

دامنه جامع و وسیع بررسی شده این مطالعات را به یکی از جامع‌ترین بررسی‌ها در این حوزه تبدیل می‌کند. این تحلیل انواع مختلف مطالعه، از جمله مقطعی، مورد شاهدی و گزارش‌های موردی را پوشش می‌دهد و مروری کلی بر کیفیت تحقیقات در طب ایرانی ارائه می‌دهد. این تحقیق نه تنها نمرات کلی کیفیت را ارائه می‌دهد، بلکه عملکرد را بر اساس بخش‌های مقاله (مقدمه، نتایج، روش‌ها، مداخلات درمانی و غیره) تجزیه و تحلیل می‌کند. این تحقیق نقاط ضعف خاصی مانند گزارش‌دهی ضعیف از تحلیل‌های حساسیت، کنترل سوگیری و مدیریت داده‌های از دست رفته و همچنین بخش‌هایی مانند کلمات کلیدی، پیگیری، پیامدها، ارزیابی تشخیصی، دیدگاه بیمار و رضایت آگاهانه را که اغلب امتیاز کمتر از یک داشتند، برجسته می‌کند.

 

این مطالعه نشان می‌دهد که بسیاری از مقالات به استانداردهای قالب‌بندی و گزارش‌دهی توصیه‌شده پایبند نیستند و ارزیابی کیفیت را چالش‌برانگیز می‌کنند. با مشخص کردن این شکاف‌ها، این تحقیق بینش‌های عملی برای بهبود مطالعات مشاهده‌ای طب ایران در آینده ارائه می‌دهد.

این یکی از اولین تلاش‌های سیستماتیک برای ارزیابی انتقادی کیفیت روش‌شناختی مطالعات مشاهده‌ای در طب ایرانی  با استفاده از دستورالعمل‌های شناخته‌شده بین‌المللی است. این یافته‌ها آگاهی در مورد نیاز به گزارش‌دهی بهتر و دقت روش‌شناختی در تحقیقات طب ایرانی را افزایش می‌دهد، که برای اعتبار این حوزه و ادغام آن در علوم پزشکی بسیار مهم است. این مطالعه به پیشرفت کیفیت و قابلیت اطمینان تحقیقات طب  ایرانی کمک می‌کند.

 

آیا این پژوهش به مرحله اجرا و بهره برداری درآمده است؟

 

این پژوهش بطو مستقیم به عنوان یک مداخله عملیاتی اجرا نشده است، اما به عنوان یک ارزیابی کیفیت موثر عمل میکند. ارزش آن از طریق هدایت و بهبود و ارتقاء تحقیقات آینده و حمایت از پیشرفت طب ایرانی به سمت شواهد دقیق تر و قابل اعتماد تر روشن می گردد.

 

این طرح پژوهشی چه گره ای از مشکلات مردم باز خواهد کرد؟

 

این مطالعه شکاف‌های قابل توجهی را در نحوه گزارش مطالعات مشاهده‌ای طب ایرانی، به ویژه در زمینه‌هایی مانند تجزیه و تحلیل حساسیت، کنترل سوگیری و مدیریت داده‌های از دست رفته، شناسایی می‌کند. با برجسته کردن این نقاط ضعف، این تحقیق اهداف روشنی را برای بهبود ارائه می‌دهد که می‌تواند منجر به تحقیقات با کیفیت بالاتر و قابل اعتمادتر در آینده شود. همچنین این پروژه با ارزیابی سیستماتیک و گزارش کیفیت تحقیقات طب ایرانی، به افزایش استاندارد شواهد در این زمینه کمک می‌کند. این به نوبه خود می‌تواند اعتبار مطالعات طب ایرانی را در بین متخصصان مراقبت‌های بهداشتی، سیاست‌گذاران و عموم مردم افزایش دهد.

 

تحقیقات با کیفیت بالاتر به این معنی است که پزشکان و سیاست‌گذاران می‌توانند تصمیمات آگاهانه‌تری در مورد استفاده از مداخلات طب ایرانی بگیرند. این می‌تواند منجر به شیوه‌های مراقبت‌های بهداشتی مؤثرتر و ایمن‌تر برای بیماران شود.

 

 انتظار شما از مسئولین و متولیان امور پژوهشی در زمینه حمایت و با توسعه فعالیت های مشابه چیست و چه راهکارهایی را پیشنهاد می کنید؟

 

بر اساس یافته‌های مقاله، مسئولین و متولیان تحقیقات در حوزه طب ایرانی می توانند نقش مهمی در ارتقاء کیفیت و تأثیرگذاری تحقیقات ایفا ‌کنند. در ادامه انتظارات کلیدی از این ذینفعان گفته می شود: مسئولین باید استفاده از دستورالعمل‌های گزارش‌دهی شناخته‌شده بین‌المللی مانند STROBE و CARE را برای همه مطالعات مشاهده‌ای که برای انتشار یا تأمین مالی ارسال می‌شوند، الزامی کنند. این امر ثبات، شفافیت و مقایسه‌پذیری را در مطالعات تضمین می‌کند و شکاف‌های فعلی در گزارش‌دهی و روش‌شناسی را برطرف می‌سازد. برگزاری منظم کارگاه‌ها، سمینارها و دوره‌های آنلاین در مورد روش‌شناسی تحقیق، کنترل سوگیری، مدیریت داده‌ها و نگارش علمی پیشنهاد می شود زیرا بسیاری از محققان ممکن است در این زمینه‌ها آموزش رسمی نداشته باشند و منجر به مسائل مکرر شناسایی‌شده در این بررسی می شود. سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های تحقیقاتی، از جمله دسترسی به مشاوره آماری، پشتیبانی از داوری همتا و کمیته‌های اخلاق پژوهشی نیز پیشنهاد می گردد زیرا زیرساخت‌های پیشرفته به محققان کمک می‌کند تا مطالعات را با دقت بیشتری طراحی، اجرا و گزارش کنند. الزام به تکمیل چک‌لیست‌های STROBE یا CARE در تمام پروپوزال‌ها و مقالات تحقیقاتی در دستور کار قرار گیرد و مجلات و نهادهای تأمین مالی باید مقالاتی را که این استانداردها را رعایت نمی‌کنند، رد کنند. از مسئولین و متولیان تحقیقات انتظار می‌رود که استانداردها را تعیین کنند، منابع را فراهم کنند. با اجرای دستورالعمل‌های ساختاریافته، ارائه آموزش‌های هدفمند و حمایت از محیط‌های تحقیقاتی مشارکتی، می‌توانند کیفیت و تأثیر تحقیقات طب ایرانی را به میزان قابل توجهی افزایش دهند و در نهایت به نفع جامعه علمی و سلامت عمومی باشد.