جمعه 8 اسفند 1404
 

 

 

 

نشست خبری طرح بررسی میزان سواد سلامت والدین و مولفه های آن در مورد سلامت دهان و دندان کودکان در شهر کرمان

 

 

 

 

 

 

با تشکر از جنابعالی با معرفی خود سوابق علمی، پژوهشی اجرایی و عملی و فعالیت های مرتبط با این پژوهش را بیان فرمایید:

دکتر فاطمه نجمی نوری ، عضو هیات علمی گروه سلامت دهان و دندانپزشکی اجتماعی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی کرمان و رییس مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت دهان و دندان هستم. رسته اصلی فعالیت های پژوهشی بنده مطالعات جامعه محور در حوزه سلامت دهان و دندان می باشد

 

-دلیل اصلی شما برای انتخاب این طرح تحقیقاتی و پژوهشی چه بوده و چه کسانی در این تحقیق یاری دهنده شما بوده اند؟

با توجه به نقش تعیین‌کننده والدین در شکل‌گیری عادات بهداشت دهان و دندان کودکان و از آنجا که مطالعات اندکی در ایران، به‌ویژه در جنوب‌شرق کشور، به بررسی سطح سواد سلامت دهان والدین پرداخته‌اند، نیاز به انجام مطالعه‌ای جامع در این زمینه احساس می‌شد.
افزایش پوسیدگی دندانی در کودکان و تأثیر مستقیم رفتارهای والدین بر وضعیت سلامت دهان آنان، از مهم‌ترین انگیزه‌های انتخاب این موضوع بود.

این پژوهش با مشارکت و همکاری اعضای هیئت علمی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت دهان و گروه سلامت دهان و دندانپزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی کرمان انجام شد. در طراحی ابزار پژوهش، از متخصصان اپیدمیولوژی و آمار زیستی نیز یاری گرفته شد تا تحلیل‌ها از دقت علمی لازم برخوردار باشند

 

پژوهش تان را معرفی کرده و با معرفی ویژگی و نوآوری ها در خصوص موضوعات و محورهای آن توضیح دهید:

این مطالعه به‌صورت توصیفی-تحلیلی مقطعی بر روی  والدین کودک مراجعه‌کننده به بیمارستان‌های ریفرال شهر کرمان در سال ۱۴۰۲ انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌ی استاندارد PoHELM (Parents Oral Health Literacy Measure) بود که برای نخستین‌بار به‌طور رسمی در جمعیت ایرانی والدین کودکان مورد استفاده قرار گرفت و بومی‌سازی شد.

نوآوری‌های اصلی طرح عبارت‌اند از:

  • تمرکز بر سواد سلامت دهان والدین به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و کمتر بررسی‌شده‌ترین عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت کودکان.
  • تحلیل جامع ارتباط بین سواد سلامت و رفتارهای واقعی مراقبت دهان و دندان نظیر دفعات مسواک‌زدن، استفاده از نخ دندان و مراجعه به دندان‌پزشک.
  • مقایسه‌ی جنسیتی بین پدران و مادران و تبیین نقش مادر در ارتقای سلامت دهان فرزندان.
  • فراهم‌کردن داده‌های بومی برای برنامه‌ریزی‌های آموزشی و پیشگیری در سطح استان و کشور.

 

آیا این پژوهش به مرحله اجرا و با بهره برداری درآمده است؟

این طرح به‌طور کامل به مرحله اجرا رسیده و داده‌های آن تحلیل و در قالب مقاله‌ی علمی منتشر شده است

Fatemeh, Najminouri, Bagheri Soroosh, and GhorbaniNia Rahil. "Parents’ Oral and Dental Health Literacy and Its Relation to the Health Status of the Children Visiting Referral Hospitals in 2023." Journal of UOEH 47.3 (2025): 115-124.


نتایج حاصل از این طرح، در اختیار معاونت بهداشتی دانشگاه و مرکز بهداشت کرمان قرار گرفته و از محتوای آن در برنامه‌های آموزشی و مداخله‌ای برای مراقبین سلامت مراکز بهداشتی و مراکز جامع خدمات سلامت استفاده شده است.. همچنین، بخشی از یافته‌ها در برنامه‌های آموزشی مراقبین سلامت مدارس مورد استناد قرار گرفته است.

 

این طرح پژوهشی چه گره ای از مشکلات مردم باز خواهد کرد؟

این پژوهش به‌طور مستقیم می‌تواند به بهبود وضعیت سلامت دهان کودکان کمک کند. نتایج آن:

-موجب شناخت دقیق‌تر از میزان آگاهی و درک والدین از رفتارهای بهداشتی صحیح دهان و دندان می‌شود؛

-به سیاست‌گذاران بهداشتی کمک می‌کند تا برنامه‌های آموزشی هدفمند برای والدین طراحی نمایند؛

-منجر به کاهش هزینه‌های درمانی ناشی از پوسیدگی‌های زودرس دندانی در کودکان خواهد شد؛

-در سطح جامعه، ارتقای سواد سلامت والدین می‌تواند در پیشگیری بلندمدت از بیماری‌های دهان و دندان و ارتقای کیفیت زندگی خانوارها نقش بسزایی داشته باشد.

           -درواقع، این طرح پلی میان دانش آکادمیک و نیازهای واقعی جامعه در حوزه سلامت دهان ایجاد می‌کند.

 

انتظار شما از مسئولین و متولیان امور پژوهشی در زمینه حمایت و با توسعه فعالیت های مشابه چیست و چه راهکارهایی را پیشنهاد می کنید؟

برای تداوم و توسعه این قبیل فعالیت‌ها، انتظار می‌رود متولیان پژوهش و سلامت کشور موارد زیر را در دستور کار قرار دهند:

  1. حمایت مالی و ساختاری از طرح‌های بین‌رشته‌ای میان حوزه‌های دندان‌پزشکی، آموزش سلامت و علوم رفتاری؛
  2. گنجاندن آموزش سواد سلامت دهان در برنامه‌های رسمی مدارس و مراکز بهداشت خانواده؛
  3. ایجاد بانک داده‌ی ملی سواد سلامت دهان جهت برنامه‌ریزی سیاست‌های کلان بهداشتی؛
  4. تشویق دانشگاه‌ها برای اجرای طرح‌های مداخله‌ای آموزشی بر پایه‌ی نتایج این پژوهش؛
  5. حمایت از چاپ و انتشار نتایج این‌گونه طرح‌ها در رسانه‌های علمی و تخصصی جهت ترویج کاربردی یافته‌ها.