نشست خبری طرح بررسی سطح سرمی miR-33b به‌عنوان نشانگر تشخیصی جدید برای هایپرکلسترولمی و چاقی: یافته‌هایی از یک مطالعه مورد-شاهدی مقدماتی

با تشکر از جنابعالی با معرفی خود سوابق علمی، پژوهشی اجرایی و عملی و فعالیت های مرتبط با این پژوهش را بیان فرمایید:

بنده بیداله شاهوزهی، پژوهشگر حوزه بیوشیمی بالینی و مولکولی هستم و تمرکز اصلی فعالیت‌های علمی‌ام بر بیماری‌های متابولیک از جمله دیابت، آترواسکلروز، سندرم متابولیک و چاقی است. در حال حاضر در مرکز تحقیقات فیزیولوژی کرمان مشغول به فعالیت می‌باشم و در پروژه‌های متعددی در زمینه miRNAها، تنظیم بیان ژن و شناسایی نشانگرهای زیستی مشارکت داشته‌ام. این پژوهش نیز در راستای همین اهداف و با بهره‌گیری از تجربیاتم در تحلیل داده‌های بالینی و مولکولی طراحی و اجرا شد.

دلیل اصلی شما برای انتخاب این طرح تحقیقاتی و پژوهشی چه بوده و چه کسانی در این تحقیق یاری دهنده شما بوده اند؟

با توجه به نقش کلیدی miR-33b در تنظیم متابولیسم چربی و کلسترول و شواهد فزاینده‌ای که ارتباط آن را با بیماری‌های متابولیک نشان می‌دهد، تصمیم گرفتیم نقش این miRNA را به‌عنوان یک نشانگر تشخیصی مستقل در چاقی و هایپرکلسترولمی بررسی کنیم. این پروژه با همکاری ارزشمند دکتر یاسر معصومی‌اردکانی، دکتر حسین فلاح، دکتر مصطفی اقبالیان و آقای علیرضا جعفری انجام شد که در طراحی مطالعه، جمع‌آوری داده‌ها و تحلیل آماری نقش مؤثری داشتند.

پژوهش تان را معرفی کرده و با معرفی ویژگی و نوآوری ها در خصوص موضوعات و محورهای آن توضیح دهید:

در این مطالعه مورد-شاهدی مقدماتی، سطح سرمی miR-33b در سه گروه شامل افراد سالم، افراد مبتلا به هایپرکلسترولمی بدون چاقی، و افراد چاق بدون هایپرکلسترولمی اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که سطح miR-33b در هر دو گروه بیمار به‌طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود. تحلیل منحنی ROC نیز نشان داد که miR-33b دارای ارزش تشخیصی مناسبی برای شناسایی چاقی (AUC=0.76) و هایپرکلسترولمی (AUC=0.74)  است. این مطالعه برای نخستین بار نقش مستقل miR-33b را در این دو وضعیت متابولیک بررسی کرده و افق جدیدی را برای استفاده از miRNAها به‌عنوان ابزارهای تشخیصی در بیماری‌های متابولیک گشوده است.

آیا این پژوهش به مرحله اجرا و با بهره برداری درآمده است؟

این پژوهش در فاز مقدماتی و در قالب مطالعه انسانی با استفاده از داده‌های KERCADRS انجام شده است. اگرچه نتایج اولیه امیدوارکننده هستند، اما برای تأیید نهایی و بهره‌برداری بالینی، نیاز به مطالعات گسترده‌تر با حجم نمونه بیشتر و طراحی چندمرکزی وجود دارد.

این طرح پژوهشی چه گره‌ای از مشکلات مردم باز خواهد کرد؟

چاقی و بالا بودن کلسترول خون از جمله مشکلات شایع و پرخطر در جوامع امروزی هستند که زمینه‌ساز بیماری‌های قلبی، دیابت، سکته و بسیاری از اختلالات متابولیک دیگر می‌شوند. یکی از چالش‌های اصلی در مدیریت این بیماری‌ها، شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر است؛ یعنی قبل از آن‌که علائم بالینی جدی ظاهر شوند یا آسیب‌های برگشت‌ناپذیر ایجاد شود.

در این پژوهش، ما نشان دادیم که سطح miR-33b  در خون می‌تواند به‌عنوان یک نشانگر زیستی عمل کند؛ یعنی با اندازه‌گیری آن می‌توان احتمال ابتلا به چاقی یا هایپرکلسترولمی را پیش‌بینی کرد. این موضوع به پزشکان کمک می‌کند تا افراد پرخطر را سریع‌تر شناسایی کرده و اقدامات پیشگیرانه یا درمانی را زودتر آغاز کنند.

از دیدگاه عمومی، چنین ابزارهایی می‌توانند به طراحی آزمایش‌های ساده و قابل‌دسترس برای غربالگری در کلینیک‌ها یا حتی مراکز سلامت جامعه منجر شوند. در آینده، شاید بتوان با یک آزمایش خون ساده، وضعیت متابولیک افراد را ارزیابی کرد و از بروز بیماری‌های مزمن جلوگیری نمود. این پژوهش گامی مهم در جهت شخصی‌سازی درمان و ارتقاء سلامت عمومی است.

انتظار شما از مسئولین و متولیان امور پژوهشی در زمینه حمایت و با توسعه فعالیت های مشابه چیست و چه راهکارهایی را پیشنهاد می کنید؟

ضروری است که مسئولین پژوهشی با نگاه راهبردی، از مطالعات مولکولی و ترجمانی حمایت کنند تا نتایج پایه‌ای به ابزارهای کاربردی در تشخیص و درمان تبدیل شوند. پیشنهاد می‌شود زیرساخت‌های لازم برای تحقیقات miRNA، از جمله بانک‌های زیستی، تجهیزات پیشرفته و آموزش نیروی انسانی متخصص فراهم گردد. همچنین، ایجاد شبکه‌های همکاری بین‌المللی و حمایت از پژوهش‌های چندمرکزی می‌تواند به افزایش اعتبار علمی و تسریع در انتقال نتایج به بالین کمک کند.